Gaat AI het werk van de BIM Modelleur overnemen? Dit verandert er nu al

AI en BIM groeien steeds verder naar elkaar toe. Waar Artificial Intelligence een paar jaar geleden binnen de bouw vooral een interessant toekomstverhaal was, zien we in 2026 dat AI daadwerkelijk onderdeel begint te worden van de software en processen waarmee Engineers en BIM-professionals dagelijks werken. Daarmee ontstaat automatisch de vraag wat dit uiteindelijk betekent voor het werk van een BIM Modelleur.

Vanuit VitalSelect volgen we deze ontwikkeling vanuit de arbeidsmarkt, maar met VitalProjects zitten we er ook middenin. Binnen ons projectenbureau werken Engineers, BIM Modelleurs, BIM Coördinatoren en inmiddels ook een developer samen om onderdelen van het modelleer- en engineeringsproces slimmer te maken. Het doel is daarbij nadrukkelijk niet om technische mensen te vervangen. We willen generiek modelleerwerk versnellen, controles automatiseren en een uniforme manier van werken creëren, zodat onze technische mensen juist meer tijd overhouden voor engineering en complexe technische vraagstukken.

Wat kan AI op dit moment al binnen BIM?

De eerste grote veranderingen zien we vooral bij werkzaamheden waar BIM Modelleurs en Engineers relatief veel tijd aan kwijt zijn. Denk aan het controleren van informatie, herkennen van objecten, genereren van repeterende onderdelen, vergelijken van tekeningen en consequent toepassen van modelleerregels. Juist werkzaamheden waarbij veel informatie volgens vaste patronen moet worden verwerkt, lenen zich goed voor automatisering.

Ook grote softwareontwikkelaars bewegen die kant op. Autodesk kondigde in september 2026 nieuwe AI-functionaliteiten aan voor onder andere Forma en Revit. AI wordt bijvoorbeeld ingezet om onderdelen van documentatie en annotaties te automatiseren en wijzigingen tussen tekeningen sneller te herkennen. Daarnaast wordt gewerkt aan automatische controles waarbij tekeningen langs bepaalde standaarden en eisen kunnen worden gelegd. Autodesk beschrijft deze ontwikkelingen binnen Revit en Forma hier.

Voor mij is vooral belangrijk dat AI daarmee niet langer alleen een los programma naast BIM-software is. De technologie begint onderdeel te worden van de software waarmee BIM Modelleurs en Engineers toch al dagelijks werken. Daardoor kan de toepassing uiteindelijk veel sneller gaan dan wanneer iedereen afzonderlijk nieuwe AI-tools moet leren gebruiken.

Binnen VitalProjects ontwikkelen we onze eigen automatisering

Voor VitalProjects is dit geen ontwikkeling waar we alleen vanaf de zijlijn naar kijken. We hebben inmiddels een developer in dienst die rechtstreeks samenwerkt met onze Engineers en BIM Modelleurs. Hierdoor kunnen we werkzaamheden die tijdens projecten steeds opnieuw terugkomen analyseren en bekijken welke onderdelen we slimmer kunnen automatiseren.

Een concreet voorbeeld daarvan zijn sparingen. Het modelleren en controleren van sparingen is belangrijk binnen technische modellen, maar een gedeelte van dit proces bestaat uit repeterende werkzaamheden. Daarom hebben we binnen VitalProjects een eigen tool ontwikkeld die installaties in het model kan analyseren en automatisch benodigde sparingen kan genereren. Op LinkedIn laat VitalProjects regelmatig zien hoe we automatisering en softwareontwikkeling binnen onze projecten toepassen.

Voor ons zit de winst niet alleen in snelheid. Door werkzaamheden op een vaste manier te automatiseren, kunnen we ook zorgen voor meer uniformiteit tussen projecten en collega’s. Onze Engineers en BIM Modelleurs hoeven daardoor minder tijd te besteden aan generiek modelleerwerk en kunnen zich meer richten op technische vraagstukken waar hun kennis daadwerkelijk het verschil maakt.

Van automatisering naar ons eigen AI-algoritme

Inmiddels gaan we binnen VitalProjects nog een stap verder en werken we aan een eigen AI-algoritme. Daarbij combineren we softwareontwikkeling met projectdata en vooral met de technische kennis van onze Engineers. In onze trainingsomgeving kunnen verschillende ontwerpvarianten worden gegenereerd, waarna onze Engineers deze voorstellen beoordelen en verbeteren. Die feedback gebruiken we vervolgens om het systeem steeds verder te ontwikkelen.

Dat menselijke gedeelte is voor ons essentieel, omdat een technisch ontwerp veel meer is dan bijvoorbeeld een leiding via de kortste route van A naar B tekenen. Een ervaren Engineer kijkt naar beschikbare ruimte, hoofdstructuren, aftakkingen, bereikbaarheid, maakbaarheid en de samenhang met andere disciplines. Dat zijn precies de keuzes waarin jaren praktijkervaring zitten.

Onze ambitie is daarom niet om software te ontwikkelen die alleen sneller kan tekenen. Uiteindelijk willen we technologie ontwikkelen die steeds beter leert waarom een ervaren Engineer in een bepaalde situatie voor een specifieke oplossing kiest. Als dat lukt, kan software steeds meer generiek werk voorbereiden, terwijl de Engineer verantwoordelijk blijft voor de technische keuzes en beoordeling.

Gaat AI de BIM Modelleur vervangen?

Ik verwacht niet dat AI de BIM Modelleur gaat vervangen, maar ik verwacht wel dat de inhoud van de functie behoorlijk gaat veranderen. Een gedeelte van het huidige modelleerwerk bestaat uit handelingen die volgens vaste afspraken en regels worden uitgevoerd. Wanneer software die regels steeds beter kan toepassen, is het logisch dat een deel daarvan wordt geautomatiseerd.

Dat betekent niet dat technische kennis minder belangrijk wordt. Iemand moet nog steeds bepalen of een ontwerp technisch klopt, waarom disciplines met elkaar botsen en of een automatisch gegenereerde oplossing daadwerkelijk uitvoerbaar is. Juist wanneer software steeds meer kan produceren, wordt het belangrijker dat iemand de kwaliteit van die output kan beoordelen.

De BIM Modelleur verschuift daardoor waarschijnlijk steeds verder van alleen produceren naar genereren, controleren, verbeteren en technisch beoordelen. Dat kan de functie juist interessanter maken, omdat een kleiner gedeelte van de werkdag wordt besteed aan repetitieve handelingen en meer tijd beschikbaar komt voor inhoudelijke vraagstukken.

Wie benieuwd is naar de huidige marktwaarde van deze functie kan ook ons artikel over het salaris van een BIM Modelleur in 2026 bekijken.

AI kan modelcontroles veel sneller maken

Een ander gebied waar wij veel potentie zien, is het automatisch controleren van BIM-modellen. Binnen projecten moeten modellen voortdurend worden gecontroleerd op bijvoorbeeld clashes, afwijkingen, objectinformatie en gemaakte afspraken. Een groot gedeelte daarvan vraagt nu nog tijd van een BIM Modelleur, Engineer of BIM Coördinator.

Software kan straks steeds grotere hoeveelheden informatie automatisch nalopen en alleen de afwijkingen presenteren die aandacht nodig hebben. De BIM-professional hoeft daardoor niet meer ieder onderdeel handmatig te controleren, maar kan zijn tijd besteden aan het beoordelen en oplossen van de gevonden problemen. Ook Autodesk ontwikkelt AI-functionaliteit waarbij tekeningen en projectinformatie automatisch worden geanalyseerd en vergeleken.

Binnen BIM-coördinatie bij VitalProjects spelen kwaliteit, consistentie en samenwerking tussen verschillende disciplines een belangrijke rol. Juist daar kan automatisering veel tijd besparen zonder dat de technische beoordeling uit het proces verdwijnt.

AI kan zorgen voor een uniformere manier van werken

Snelheid is voor ons niet het enige voordeel. Binnen een projectenbureau wil je ook voorkomen dat verschillende Modelleurs dezelfde werkzaamheden allemaal op hun eigen manier uitvoeren. Natuurlijk blijft ieder project anders, maar voor repeterende processen en controles wil je zoveel mogelijk volgens dezelfde standaarden werken.

Door modelleerregels, controles en generieke werkzaamheden steeds meer in software vast te leggen, kunnen we een uniformere manier van modelleren en engineeren realiseren. Tegelijkertijd kunnen we kennis die normaal gesproken vooral in het hoofd van een ervaren Engineer zit beter beschikbaar maken voor de rest van de organisatie.

Dat is voor mij een van de interessantste mogelijkheden van AI binnen BIM. Het gaat niet alleen om sneller werken, maar ook om het schaalbaar maken van technische kennis. Een ervaren Engineer kan onmogelijk ieder model binnen een organisatie persoonlijk controleren, maar zijn kennis kan uiteindelijk wel worden gebruikt om regels, controles en intelligente systemen steeds beter te maken.

Moet een BIM Modelleur straks verstand hebben van AI?

Digitale vaardigheden zullen belangrijker worden, maar ik zou een BIM Modelleur niet adviseren om technische ontwikkeling ineens in te ruilen voor een opleiding tot programmeur. Technische kennis blijft uiteindelijk de basis waarop je beslissingen neemt.

Iemand kan uitstekend met AI werken, maar wanneer diegene niet begrijpt hoe een werktuigbouwkundige of elektrotechnische installatie functioneert, wordt het lastig om te beoordelen of een automatisch gegenereerd ontwerp daadwerkelijk goed is. Juist de combinatie van BIM, techniek, proceskennis en automatisering wordt daarom interessant.

Hetzelfde zien we bij BIM Coördinatoren. Die functie draait steeds minder alleen om het controleren van een model en steeds meer om processen, informatie, communicatie en digitalisering. In ons artikel over het salaris van een BIM Coördinator in 2026 gaan we uitgebreider in op de ontwikkeling van die functie.

Van BIM-model naar intelligente ontwerpomgeving

BIM heeft de bouw al veranderd van losse tekeningen naar digitale modellen waarin steeds meer informatie samenkomt. AI kan daar een volgende laag bovenop leggen. Software kan niet alleen informatie opslaan, maar steeds beter informatie herkennen, modellen controleren en uiteindelijk verschillende ontwerpvarianten voorstellen.

Dat betekent dat de vraag over een aantal jaar misschien niet meer is of AI kan modelleren. De interessantere vraag wordt welke onderdelen van het modelleerproces we überhaupt nog handmatig willen uitvoeren en waar menselijke technische kennis de meeste waarde toevoegt.

Voor Engineers en BIM Modelleurs betekent dit wat mij betreft niet dat hun vak verdwijnt. Het betekent vooral dat de gereedschapskist waarmee zij hun vak uitvoeren veel krachtiger wordt.

Veelgestelde vragen over AI en BIM

Kan AI BIM-modellen maken?

AI en automatisering kunnen inmiddels onderdelen van het modelleerproces ondersteunen en genereren. Binnen VitalProjects ontwikkelen we zelf technologie waarmee repeterende werkzaamheden kunnen worden geautomatiseerd en ontwerpvarianten kunnen worden gegenereerd. Onze Engineers blijven verantwoordelijk voor de technische beoordeling.

Gaat AI de BIM Modelleur vervangen?

Wij verwachten van niet. Wel verwachten we dat repetitieve werkzaamheden steeds verder worden geautomatiseerd. Daardoor verschuift de functie waarschijnlijk richting technische beoordeling, optimalisatie, coördinatie en controle.

Wordt AI al gebruikt in Revit?

Ja. Autodesk integreert steeds meer AI en automatisering in zijn AEC-software. Nieuwe toepassingen richten zich onder andere op documentatie, analyse, ontwerp en het automatisch herkennen van wijzigingen.

Kan AI een BIM-model controleren?

Een steeds groter gedeelte van modelcontroles kan worden geautomatiseerd. Software kan bijvoorbeeld afwijkingen, clashes en wijzigingen signaleren, waarna een BIM-professional bepaalt wat technisch moet worden aangepast.

Mijn verwachting voor AI en BIM

Sinds we binnen VitalProjects een developer hebben toegevoegd aan een team van Engineers en BIM Modelleurs, kijken we steeds vaker anders naar werkzaamheden die al jaren op dezelfde manier worden uitgevoerd. We vragen ons niet alleen af hoe we iets moeten modelleren, maar ook waarom bepaalde repeterende handelingen überhaupt iedere keer opnieuw handmatig worden uitgevoerd.

Daar zit volgens mij de grootste verandering. Laat software generiek modelleerwerk versnellen, laat automatische controles zoeken naar afwijkingen en laat AI verschillende mogelijkheden voorstellen. Daarmee ontstaat voor Engineers en BIM-professionals juist meer tijd om bezig te zijn met technische keuzes, kwaliteit en complexe vraagstukken.

Onze ambitie met AI binnen VitalProjects is daarom niet om minder technische mensen nodig te hebben. We willen onze technische mensen juist betere gereedschappen geven, zodat hun kennis op meer plekken en binnen meer projecten kan worden ingezet.

Daarom denk ik niet dat AI het einde van de BIM Modelleur betekent. Het kan juist het begin zijn van een technischere en interessantere versie van de functie.

Wil je breder lezen wat AI betekent voor Engineers, Werkvoorbereiders, Calculators, Projectleiders en andere technische professionals? Lees dan ook ons artikel over AI in de bouw in 2026.