Bouwmarkt 2026: waarom heeft de ene aannemer volop werk en de andere nauwelijks?

De bouwmarkt in 2026 laat een bijzonder beeld zien. Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) groeit de totale bouwproductie dit jaar naar verwachting met 2,5%. Toch herkennen wij die groei bij VitalSelect niet in ieder gesprek met onze opdrachtgevers. Waar de ene aannemer of installateur voor lange tijd voldoende werk heeft, merken we dat andere bedrijven juist moeite hebben om nieuwe projecten binnen te halen.

Dat verschil zien we ook terug in de vraag naar technische professionals. Sommige opdrachtgevers zoeken dringend naar ervaren Werkvoorbereiders, Engineers en Projectleiders, terwijl andere organisaties voorzichtig blijven met het uitbreiden van hun personeelsbestand. De behoefte aan personeel is er dus nog steeds, maar wordt naar ons gevoel steeds ongelijker verdeeld.

Met meer dan 15 jaar ervaring in de bouw- en techniekwereld weten we dat de markt nooit voor iedereen hetzelfde beweegt. Toch vind ik de huidige situatie opvallend. De landelijke cijfers zijn redelijk positief, terwijl de dagelijkse praktijk bij een deel van onze klanten juist stroperig aanvoelt. Hoe kan dat?

Hoe staat de Nederlandse bouwmarkt ervoor in 2026?

Wanneer we naar de landelijke cijfers kijken, lijkt er op het eerste gezicht weinig reden voor pessimisme. Het EIB verwacht in 2026 een groei van de totale bouwproductie van 2,5%. Voor 2027 wordt zelfs een groei van 4,5% voorzien. Op langere termijn verwacht het instituut dat het totale bouwproductievolume stijgt van ongeveer € 103 miljard in 2025 naar € 118 miljard in 2030, uitgedrukt in constante prijzen.

Ook het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) rapporteert positieve cijfers. In het tweede kwartaal van 2026 lag de omzet in de bouw 5,2% hoger dan een jaar eerder. Gespecialiseerde bouwbedrijven realiseerden zelfs een omzetgroei van 6%, terwijl de burgerlijke en utiliteitsbouw met 3,8% groeide.

Toch moeten we voorzichtig zijn met de conclusie dat de gehele bouwmarkt daardoor goed draait. Omzetgroei is namelijk niet hetzelfde als volumegroei. Het CBS geeft bijvoorbeeld aan dat het tweede kwartaal twee extra werkdagen kende ten opzichte van dezelfde periode in 2025.

Daarnaast zeggen landelijke gemiddelden weinig over de verdeling van opdrachten tussen individuele bedrijven. En juist dat is waar wij in de praktijk grote verschillen zien.

Waarom voelt de bouwmarkt zo stroperig?

In onze gesprekken met aannemers, installateurs en technische dienstverleners horen we regelmatig dat projecten langer op zich laten wachten. Niet altijd omdat het werk er niet is, maar omdat de daadwerkelijke start van projecten wordt uitgesteld.

Dat kan verschillende oorzaken hebben. Vergunningstrajecten, financiering, netcongestie en besluitvorming bij opdrachtgevers kunnen allemaal invloed hebben op de planning. Een project kan al in de orderportefeuille staan, terwijl het nog maanden duurt voordat de uitvoering daadwerkelijk begint.

Voor een aannemer of installateur heeft dat direct gevolgen. Wanneer een groot project drie maanden later start, schuift de behoefte aan personeel vaak mee. Een bedrijf kan daardoor op papier voldoende werk hebben, maar tegelijkertijd terughoudend zijn met het aannemen van nieuwe medewerkers.

Wij merken dat opdrachtgevers hierdoor kritischer kijken naar hun personeelsplanning. Waar eerder misschien alvast een extra Werkvoorbereider of Projectleider werd aangenomen, wordt nu vaker gewacht totdat de startdatum van een project voldoende zekerheid biedt.

Dat is niet per definitie een teken van een slechte markt. Het laat vooral zien dat de timing van projecten steeds belangrijker wordt.

Hoeveel werk hebben bouwbedrijven eigenlijk in portefeuille?

De werkvoorraad van bouwbedrijven is een interessante graadmeter voor de markt. Volgens de EIB-conjunctuurmeting van augustus 2026 bedroeg de gemiddelde werkvoorraad in de burgerlijke en utiliteitsbouw 13,7 maanden. Binnen de woningbouw lag deze op 14,5 maanden en binnen de utiliteitsbouw op 12,7 maanden.

Dat zijn op zichzelf behoorlijke aantallen. Toch betekent een gemiddelde werkvoorraad van ruim een jaar niet dat ieder bouwbedrijf voldoende werk heeft.

Een grote aannemer met meerdere langlopende projecten kan een volle portefeuille hebben, terwijl een kleinere organisatie afhankelijk is van een beperkt aantal nieuwe opdrachten. Wanneer één groot project wordt uitgesteld, kan dat voor zo’n bedrijf direct gevolgen hebben voor de bezetting.

Dat herkennen we vanuit VitalSelect. We spreken bedrijven die volop mogelijkheden zien om te groeien, maar ook organisaties die aangeven dat het binnenhalen van nieuwe projecten veel meer tijd kost dan voorheen.

Daarom kijken wij steeds vaker verder dan alleen het aantal vacatures bij een opdrachtgever. We willen begrijpen hoe de projectportefeuille eruitziet, welke opdrachten daadwerkelijk zijn gegund en wanneer de werkzaamheden beginnen.

De verschillen tussen woningbouw en utiliteitsbouw worden groter

Een van de belangrijkste verklaringen voor de uiteenlopende ervaringen ligt volgens ons in de verschillende deelmarkten binnen de bouw.

Het EIB verwacht dat de woningbouwproductie in 2026 en 2027 groeit. Tegelijkertijd staat de nieuwbouw binnen de utiliteitssector juist onder druk. Voor 2026 wordt opnieuw een daling verwacht, waarna vanaf 2027 herstel mogelijk is.

Voor onze opdrachtgevers is dat een belangrijk onderscheid. Een aannemer die voornamelijk actief is binnen woningbouw heeft andere vooruitzichten dan een technisch dienstverlener die sterk afhankelijk is van grote utiliteitsprojecten.

Ook binnen de installatietechniek zien we die verschillen. Organisaties die veel werkzaamheden uitvoeren binnen service, onderhoud en verduurzaming kunnen een andere werkvoorraad hebben dan installateurs die voornamelijk betrokken zijn bij nieuwbouwprojecten.

Dat betekent overigens niet dat de utiliteitsbouw als geheel stilvalt. Er blijven interessante projecten binnen onder andere datacenters, zorgvastgoed, infrastructuur en complexe technische gebouwen. Maar het werk lijkt niet overal in dezelfde mate beschikbaar te komen.

Voor ons als adviseurs maakt dat de markt interessant, maar ook uitdagend. We kunnen niet meer volstaan met de algemene conclusie dat er veel vraag is naar technisch personeel. We moeten veel beter begrijpen waar die vraag daadwerkelijk ontstaat.

Wat zien wij terug in onze eigen vacatures?

Wanneer we naar de actuele vacatures van VitalSelect kijken, zien we dat er nog steeds veel vraag is naar technische professionals. Alleen verschilt de aard van die vraag behoorlijk.

Zo zoeken we momenteel onder andere een Uitvoerder Bouw met een salarisindicatie van € 4.500 tot € 6.000 bruto per maand. Daarnaast hebben we een vacature voor een Projectleider Onderhoud binnen de bouwkunde, waarbij het salaris tussen € 4.750 en € 6.250 ligt.

Binnen de installatietechniek zien we onder meer vraag naar Engineers Werktuigbouwkunde, Werkvoorbereiders Elektrotechniek en Projectleiders voor complexe utiliteitsprojecten. Ook specialistische functies binnen gebouwautomatisering en BIM blijven terugkomen in ons vacatureaanbod.

Een ander voorbeeld is onze vacature voor een BIM Manager in Noord-Holland. Daar zoeken we een professional die niet alleen ervaring heeft met BIM, maar ook de digitale ontwikkeling binnen een bouworganisatie kan begeleiden. Voor deze functie ligt het salaris tussen € 5.250 en € 6.500 bruto per maand.

Wat ik interessant vind, is dat deze vacatures verschillende behoeften vertegenwoordigen. Sommige organisaties zoeken extra capaciteit voor de uitvoering, terwijl andere investeren in digitalisering, technisch beheer of de voorbereiding van toekomstige projecten.

Dat zegt iets over de ontwikkeling van de markt. De behoefte aan technische professionals verdwijnt niet, maar verschuift tussen disciplines en typen projecten.

Onze actuele vacatures in de bouw en techniek geven daar een praktisch beeld van. Ze vertegenwoordigen uiteraard niet de volledige Nederlandse arbeidsmarkt, maar laten wel zien welke vragen wij vanuit onze opdrachtgevers krijgen.

Waarom technische bedrijven voorzichtiger worden met personeel

Wanneer projecten minder voorspelbaar worden, heeft dat ook invloed op de manier waarop bedrijven naar hun personeelsbestand kijken.

Een ervaren Projectleider of Engineer aannemen is een investering voor de langere termijn. Werkgevers willen daarom zekerheid hebben dat er voldoende werk beschikbaar blijft. Wanneer nieuwe opdrachten later starten, kan het aantrekkelijker zijn om tijdelijk met externe capaciteit te werken of bepaalde werkzaamheden uit te besteden.

Dat betekent niet dat bedrijven geen behoefte hebben aan vaste medewerkers. Integendeel, goede technische professionals blijven schaars. Maar de afweging tussen vaste capaciteit, detachering en projectmatige ondersteuning wordt belangrijker.

Volgens het CBS stonden er in het tweede kwartaal van 2026 nog 28.600 vacatures open in de bouw. Ook gaf ruim 21% van de bouwbedrijven aan met personeelstekorten te kampen.

Dat laat zien dat de arbeidsmarkt nog steeds krap is. Alleen betekent krapte niet automatisch dat iedere organisatie op hetzelfde moment nieuwe medewerkers nodig heeft.

Wij zien dat opdrachtgevers steeds bewuster kijken naar de directe inzetbaarheid van kandidaten. Ervaring binnen vergelijkbare projecten, zelfstandigheid en kennis van specifieke technische disciplines kunnen daardoor extra belangrijk zijn.

Vanuit VitalProjects zien we het belang van goede projectvoorbereiding

De ontwikkelingen in de bouwmarkt raken niet alleen onze detacheringsactiviteiten. Ook vanuit VitalProjects, ons eigen BIM- en engineeringbureau, zien we hoe belangrijk de voorbereiding van projecten is.

Wanneer een project wordt uitgesteld of de planning verandert, heeft dat vaak gevolgen voor de engineering en de benodigde capaciteit. Soms moet een ontwerp worden aangepast, moeten disciplines opnieuw worden afgestemd of ontstaat er juist tijdelijk behoefte aan extra ondersteuning.

Met VitalProjects ondersteunen we opdrachtgevers bij onder andere engineering, BIM-modellering en technische projectcoördinatie. Daardoor kunnen we vanuit onze organisatie niet alleen professionals beschikbaar stellen, maar ook inhoudelijk bijdragen aan de uitvoering van technische werkzaamheden.

Die combinatie vinden wij steeds waardevoller. Vanuit VitalSelect begrijpen we welke mensen en competenties nodig zijn. Vanuit VitalProjects krijgen we meer inzicht in de technische uitdagingen en processen achter de projecten.

Juist in een markt waarin de werkvoorraad en planning kunnen fluctueren, kan die inhoudelijke betrokkenheid helpen om beter mee te denken over de juiste inzet van capaciteit.

Wat betekent deze bouwmarkt voor technische professionals?

Voor technische professionals die overwegen een volgende stap te maken, is de huidige situatie eveneens interessant.

Een hoger salaris en een mooie functietitel zijn natuurlijk belangrijk. Maar wij adviseren kandidaten om ook kritisch te kijken naar de projecten die een organisatie daadwerkelijk in portefeuille heeft.

Welke opdrachten zijn al definitief? Welke projecten staan nog in de voorbereiding? En hoe afhankelijk is een bedrijf van één specifieke markt of opdrachtgever?

Dat zijn vragen die veel zeggen over de mogelijkheden om jezelf binnen een organisatie verder te ontwikkelen.

We zien bijvoorbeeld professionals die bewust kiezen voor een overstap van een aannemer naar een opdrachtgever, omdat ze meer betrokken willen zijn bij de lange termijn van projecten en gebouwen. Anderen willen juist werken aan grotere en technisch complexere uitvoeringsprojecten.

In onze Salariswijzer 2026 helpen we professionals om hun salaris en marktwaarde te beoordelen. Maar uiteindelijk vinden wij dat een goede carrièrestap om meer draait dan alleen het financiële plaatje.

Veelgestelde vragen over de bouwmarkt in 2026

Groeit de Nederlandse bouwmarkt in 2026?

Ja. Volgens de prognose van het EIB groeit de totale bouwproductie in 2026 met 2,5%. Die groei is niet gelijk verdeeld. De woningbouw en infrastructuur hebben andere vooruitzichten dan de nieuwbouw binnen de utiliteitssector.

Waarom hebben sommige aannemers weinig werk terwijl de bouwmarkt groeit?

Dat kan komen door verschillen in specialisatie, projectomvang en afhankelijkheid van bepaalde opdrachtgevers. Daarnaast kunnen projecten vertragen door vergunningen, financiering, netcongestie of besluitvorming. Landelijke groei betekent daarom niet dat iedere aannemer dezelfde ontwikkeling doormaakt.

Hoe groot is de werkvoorraad in de utiliteitsbouw?

Volgens het EIB bedroeg de gemiddelde werkvoorraad in de utiliteitsbouw in augustus 2026 ongeveer 12,7 maanden. Dat is een sectorgemiddelde en zegt niet hoeveel werk een individuele aannemer of installateur heeft.

Is er in 2026 nog steeds personeelstekort in de bouw?

Ja. Het CBS rapporteerde in het tweede kwartaal van 2026 ongeveer 28.600 openstaande vacatures binnen de bouwnijverheid. Tegelijkertijd verschilt de personeelsbehoefte sterk per discipline, regio en type project.

Welke technische functies zijn momenteel interessant?

Binnen ons actuele vacatureaanbod zien we onder andere vraag naar Uitvoerders, Werkvoorbereiders, Engineers, BIM-specialisten en Projectleiders. Vooral ervaring met complexe projecten en het zelfstandig coördineren van technische werkzaamheden is voor veel opdrachtgevers relevant.

Wat zijn de vooruitzichten voor de bouwmarkt in 2027?

Het EIB verwacht voor 2027 een groei van de totale bouwproductie van 4,5%. Vooral het herstel van de utiliteitsnieuwbouw kan daarbij een rol spelen. Het blijft echter een prognose: de daadwerkelijke ontwikkeling hangt af van onder andere investeringen, vergunningverlening en de voortgang van projecten.

Onze conclusie: er is werk, maar het komt niet overal tegelijk terecht

Wanneer ik de landelijke bouwcijfers naast onze gesprekken met opdrachtgevers leg, zie ik vooral een markt waarin de verschillen tussen bedrijven steeds groter lijken te worden.

De totale bouwproductie groeit en gemiddeld hebben bouwbedrijven nog steeds een behoorlijk gevulde orderportefeuille. Tegelijkertijd merken wij dat sommige organisaties volop projecten binnenhalen, terwijl andere bedrijven terughoudend zijn en langer moeten wachten op nieuwe opdrachten.

Voor mij laat dat zien waarom we als VitalSelect niet alleen naar de algemene arbeidsmarkt kunnen kijken. We moeten begrijpen welke projecten bij onze opdrachtgevers spelen, hoe zeker die opdrachten zijn en welke technische professionals daarvoor nodig zijn.

Met meer dan 15 jaar ervaring in de bouw- en techniekwereld weten we dat de markt voortdurend verandert. Wat volgens mij nu vooral belangrijk is, is dat bedrijven vooruitkijken en hun personeelsbehoefte blijven afstemmen op de daadwerkelijke projectplanning.

Vanuit VitalSelect helpen we opdrachtgevers daarbij met het vinden en begeleiden van technische professionals. En vanuit VitalProjects kunnen we waar nodig ook inhoudelijke ondersteuning bieden bij engineering en BIM.

De bouwmarkt in 2026 is dus niet simpelweg goed of slecht. Er is werk, maar de verdeling en timing van projecten bepalen steeds meer welke bedrijven daarvan profiteren.

Dat is precies waarom de landelijke cijfers positief kunnen zijn, terwijl de dagelijkse praktijk voor een deel van de aannemers en installateurs toch stroperig aanvoelt.