Hoe word je engineer in de installatietechniek? 8 stappen vanuit BIM of werkvoorbereiding

Hoe word je Engineer in de installatietechniek? Vanuit een functie als BIM Modelleur of Werkvoorbereider kun je doorgroeien door technische systeemkennis op te bouwen, berekeningen te leren maken en zelfstandig ontwerpkeuzes te onderbouwen. Met gerichte opleidingen, begeleiding en praktijkervaring kun je de overstap maken naar BIM Engineer, Engineer Werktuigbouwkunde of Engineer Elektrotechniek.

Bij VitalSelect zien we dat technische kennis steeds belangrijker wordt. We spreken regelmatig jonge BIM Modelleurs en zij-instromers die goed met Revit kunnen werken, maar minder goed begrijpen hoe de installaties die zij modelleren daadwerkelijk functioneren. Bij bepaalde opdrachtgevers zien we dat deze professionals moeilijker aan een baan komen dan kandidaten met een sterke technische achtergrond.

Tegelijkertijd verandert het vak door automatisering. Binnen ons eigen BIM- en engineeringbureau VitalProjects ontwikkelen we bijvoorbeeld software waarmee sparingen automatisch kunnen worden gemodelleerd. We werken aan steeds meer oplossingen om terugkerende werkzaamheden binnen BIM te automatiseren. Daarmee wordt de vraag steeds relevanter welke kennis jou als technisch professional onderscheidt.

Wij geloven dat engineering daarin een belangrijke rol speelt. In deze editie van De Carrièrewijzer leggen we uit hoe je die stap kunt zetten.

Stap 1. Bepaal welke technische kennis je al hebt

De overstap naar engineering ziet er voor iedere professional anders uit. Als BIM Modelleur heb je vaak ervaring met Revit, Stabicad en het digitaal uitwerken van installaties. Je begrijpt hoe verschillende disciplines binnen een gebouw samenwerken, maar hebt mogelijk nog onvoldoende kennis van de berekeningen en ontwerpuitgangspunten achter het model.

Als Werkvoorbereider heb je juist ervaring met technische tekeningen, materialen en de afstemming tussen engineering en uitvoering. Je begrijpt hoe een ontwerp in de praktijk wordt gerealiseerd, maar moet je mogelijk verder ontwikkelen in het zelfstandig berekenen en ontwerpen van installaties.

Beide functies bieden een goede basis. De eerste stap is daarom om vast te stellen welke kennis je al beheerst en wat je nog moet leren.

Stap 2. Kies jouw richting: Elektrotechniek of Werktuigbouwkunde

Binnen de gebouwgebonden installatietechniek kun je je onder andere ontwikkelen richting Elektrotechniek of Werktuigbouwkunde.

Als Engineer Werktuigbouwkunde ontwerp je installaties voor verwarming, koeling, ventilatie en sanitair. Je leert bijvoorbeeld warmteverliesberekeningen maken, luchtdebieten bepalen en leidingen dimensioneren.

Een Engineer Elektrotechniek houdt zich bezig met elektrische installaties, energieverdeling, verlichting en beveiligingssystemen. Hierbij spelen onder andere vermogensberekeningen, kabeldimensionering en selectiviteit een belangrijke rol.

Wij adviseren om zoveel mogelijk voort te bouwen op de discipline waarin je al ervaring hebt. Daarmee kun je jouw bestaande kennis direct gebruiken tijdens je ontwikkeling.

Stap 3. Leer begrijpen waarom een installatie zo wordt ontworpen

Wat ons betreft is dit de belangrijkste stap. Een Engineer moet niet alleen een installatie kunnen uitwerken, maar ook begrijpen waarom voor een bepaalde technische oplossing wordt gekozen.

Daarvoor heb je kennis nodig van installatiesystemen, berekeningen en technische normen. Een ventilatiesysteem modelleren is bijvoorbeeld iets anders dan bepalen hoeveel lucht een ruimte nodig heeft en welke installatie daarbij past.

Die kennis kun je voor een belangrijk deel ontwikkelen binnen je huidige functie. Als BIM Modelleur kun je aansluiten bij ontwerpbesprekingen en meekijken met Engineers die berekeningen uitvoeren. Als Werkvoorbereider kun je je verdiepen in de ontwerpuitgangspunten achter de technische tekeningen waarmee je dagelijks werkt.

Door vaker vragen te stellen over de gemaakte keuzes, verschuift je aandacht geleidelijk van het uitwerken of voorbereiden van installaties naar het daadwerkelijk ontwerpen ervan.

Stap 4. Volg een opleiding die bij jouw achtergrond past

Een gerichte opleiding kan je ontwikkeling aanzienlijk versnellen. Je hoeft daarvoor niet altijd een volledige hbo-opleiding te volgen. Welke route geschikt is, hangt vooral af van je huidige kennis en de engineeringfunctie die je wilt uitvoeren.

Voor professionals binnen de werktuigbouwkundige installatietechniek is de Post-mbo Engineer Klimaattechniek van TVVL bijvoorbeeld interessant. Tijdens deze opleiding leer je klimaatinstallaties ontwerpen, technische berekeningen uitvoeren en installatiecomponenten selecteren.

Binnen de elektrotechniek kun je kiezen voor specialistische opleidingen in installatieontwerp en elektrische systemen. Wil je een bredere technische basis ontwikkelen, dan kan een hbo-deeltijdopleiding Elektrotechniek bij de HANinteressant zijn. Controleer daarbij wel of de opleiding aansluit op gebouwgebonden installaties.

Heb je als Werkvoorbereider al een relevante mbo-4-opleiding en technische ervaring? Dan kan een aanvullende cursus in berekeningen of installatieontwerp een logische vervolgstap zijn. Het Ontwikkelpad Installatietechniek van de Rijksoverheid helpt om mogelijke doorgroeiroutes te verkennen.

Opleidingen volgen via VitalSelect en TVVL

VitalSelect is aangesloten bij TVVL, de kennisvereniging voor gebouwtechniek. Via ons lidmaatschap kunnen we gebruikmaken van 15% ledenkorting op TVVL-opleidingen waarvoor dit voordeel geldt.

We kijken samen met onze professionals welke opleiding aansluit op hun ervaring en ambities. Daarbij vinden we het vooral belangrijk dat nieuwe kennis direct kan worden toegepast binnen projecten. Een opleiding moet immers niet alleen een diploma opleveren, maar je daadwerkelijk verder helpen in je carrière.

Stap 5. Combineer technische kennis met ontwerpsoftware

Als Engineer moet je technische berekeningen kunnen vertalen naar een uitvoerbaar ontwerp. Daarbij zijn programma’s zoals Revit en Stabicad en gespecialiseerde rekensoftware belangrijke hulpmiddelen.

Voor BIM Modelleurs ligt de uitdaging vooral in het begrijpen van de berekeningen achter het model. Voor Werkvoorbereiders kan juist het zelfstandig werken met ontwerpsoftware een nieuwe vaardigheid zijn.

Begin daarom met een overzichtelijk installatieonderdeel dat je zelf berekent en digitaal uitwerkt. Bespreek het resultaat met een ervaren Engineer en kijk vooral naar de technische keuzes die zijn gemaakt.

Het gaat uiteindelijk niet om hoeveel softwarepakketten je beheerst, maar om de vraag of je begrijpt waarom jouw ontwerp technisch klopt.

Stap 6. Zoek een functie waarin je kunt doorgroeien

De overstap naar engineering hoeft niet direct te betekenen dat je volledig afscheid neemt van je huidige werkzaamheden. Een geleidelijke overgang kan juist helpen om nieuwe kennis op te bouwen.

Als BIM Modelleur kun je bijvoorbeeld doorgroeien naar Junior BIM Engineer, waarbij je naast modelleren steeds meer verantwoordelijkheid krijgt voor technische berekeningen. Voor Werkvoorbereiders kan een functie als Junior Engineer of Engineer in opleiding een vergelijkbare stap zijn.

Wij adviseren om in deze fase vooral te kijken naar de begeleiding die een werkgever biedt. Ervaren Engineers die hun kennis delen, kunnen een belangrijke rol spelen in jouw ontwikkeling. Een goede leeromgeving is daarom soms waardevoller dan direct het hoogste salaris.

Stap 7. Versnel je ontwikkeling door bij verschillende opdrachtgevers te werken

Een opleiding geeft je technische kennis, maar in de praktijk leer je hoe je die kennis toepast. Juist daarom zien wij detachering als een interessante manier om je ontwikkeling als Engineer te versnellen.

Wanneer je bij verschillende opdrachtgevers werkt, kom je in aanraking met uiteenlopende installaties, technische oplossingen en werkwijzen. De ene organisatie werkt aan complexe utiliteitsgebouwen, terwijl je bij een volgende opdrachtgever ervaring opdoet met renovaties, verduurzaming of multidisciplinaire engineering.

Die afwisseling helpt je om technische vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken te bekijken en te leren van andere Engineers.

Bij VitalSelect combineren we deze afwisseling met de zekerheid van een vast dienstverband. Je werkt projectmatig bij verschillende opdrachtgevers, terwijl wij betrokken blijven bij jouw ontwikkeling. Samen kijken we welke projecten passen bij je ervaring en welke opdracht je verder kan helpen.

Daarnaast bieden we persoonlijke begeleiding, coaching en opleidingsmogelijkheden. Wij geloven dat juist deze combinatie van afwisseling en gerichte ontwikkeling je kan helpen om sneller een betere en breder inzetbare Engineer te worden.

Stap 8. Groei door naar zelfstandig Engineer

Wanneer ben je klaar om zelfstandig als Engineer te werken? Volgens ons draait dat niet uitsluitend om een diploma of functietitel, maar vooral om de technische verantwoordelijkheid die je kunt dragen.

Een goede manier om je ontwikkeling te toetsen, is door onder begeleiding een compleet installatieonderdeel te ontwerpen. Denk bijvoorbeeld aan een ventilatiesysteem voor een kantoorruimte of een elektrotechnische installatie voor een gebouwdeel.

Kun je de uitgangspunten bepalen, berekeningen uitvoeren, componenten selecteren en uitleggen waarom jouw oplossing technisch verantwoord is? Dan heb je een belangrijke stap gezet richting zelfstandig engineeringwerk.

Met meer ervaring kun je vervolgens complexere installaties ontwerpen en grotere verantwoordelijkheden binnen projecten oppakken.

Waarom engineering belangrijker wordt door AI en automatisering

Binnen VitalSelect zien we dat opdrachtgevers steeds vaker zoeken naar BIM-professionals die meer kunnen dan alleen modelleren. Tegelijkertijd merken we binnen ons eigen BIM- en engineeringbureau VitalProjects hoe snel bepaalde werkzaamheden kunnen veranderen.

We ontwikkelen daar onder andere software waarmee sparingen automatisch kunnen worden gemodelleerd en werken aan nieuwe oplossingen om terugkerend modelleerwerk te automatiseren.

Wij verwachten dat automatisering en AI de komende jaren steeds meer werkzaamheden binnen BIM kunnen ondersteunen. Dat betekent niet dat BIM Modelleurs verdwijnen. Het UWV benoemt zowel BIM Modelleurs als verschillende engineeringfuncties als kansrijke beroepen.

Wat wij vanuit onze recruitmentpraktijk wel zien, is dat professionals die voornamelijk softwarematig zijn opgeleid bij sommige opdrachtgevers moeilijker aan de slag komen dan kandidaten met aantoonbare technische kennis.

Daarom verwachten we dat de combinatie van BIM en engineering steeds waardevoller wordt. Software kan repeterende werkzaamheden automatiseren, maar iemand moet nog altijd beoordelen of een technische oplossing klopt, aan de eisen voldoet en daadwerkelijk uitvoerbaar is.

Veelgestelde vragen over Engineer worden

Kun je Engineer worden zonder hbo-diploma?

Ja, in bepaalde engineeringfuncties kun je doorgroeien met een technische mbo-opleiding, praktijkervaring en aanvullende cursussen. De eisen verschillen per werkgever en functie.

Kan een Werkvoorbereider Engineer worden?

Ja. Werkvoorbereiders hebben vaak al ervaring met technische tekeningen en projectprocessen. Met aanvullende kennis van berekeningen en systeemontwerp kunnen zij doorgroeien naar engineering.

Kan een BIM Modelleur doorgroeien naar Engineer?

Ja. Door je softwarekennis aan te vullen met technische berekeningen, systeemkennis en ontwerpverantwoordelijkheid kun je doorgroeien naar BIM Engineer of Engineer.

Welke opleiding heb je nodig om Engineer te worden?

Dat hangt af van je achtergrond. Mogelijkheden zijn technische mbo-4-opleidingen, de Post-mbo Engineer Klimaattechniek van TVVL en relevante hbo-deeltijdopleidingen.

Waarom kan detachering helpen bij je ontwikkeling?

Via detachering kun je ervaring opdoen met verschillende projecten, technieken en werkwijzen. In combinatie met begeleiding en opleidingen kan dit je ontwikkeling versnellen.

Heeft Engineer worden toekomst met AI?

Wij verwachten van wel. AI en automatisering kunnen meer modelleerwerk ondersteunen, maar technische kennis blijft nodig om ontwerpen te berekenen, beoordelen en onderbouwen.

Onze conclusie: investeer in technische kennis en praktijkervaring

Of je nu BIM Modelleur of Werkvoorbereider bent, de overstap naar Engineer begint met de kennis die je al hebt. Een BIM Modelleur brengt ervaring met ontwerpsoftware mee, terwijl een Werkvoorbereider vaak goed begrijpt hoe technische ontwerpen in de praktijk worden gerealiseerd.

Bij VitalSelect zien we dat technische kennis en zelfstandigheid steeds belangrijker worden. Doordat we binnen VitalProjects zelf modelleerwerk automatiseren, verwachten we bovendien dat de waarde van engineeringvaardigheden verder toeneemt.

Daarom adviseren wij professionals om te investeren in technische opleidingen en praktijkervaring bij verschillende projecten en opdrachtgevers. Juist de combinatie van kennis, begeleiding en afwisselende werkzaamheden kan je helpen om een betere Engineer te worden.

Een goede Engineer word je niet alleen door te leren hoe iets werkt, maar vooral door te begrijpen waarom het op een bepaalde manier ontworpen moet worden.

Bij VitalSelect combineren we uitdagende projecten met persoonlijke begeleiding, coaching en opleidingsmogelijkheden. Zo helpen we technische professionals niet alleen aan hun volgende opdracht, maar vooral aan een toekomstbestendige carrière.

Benieuwd naar jouw mogelijkheden? Bekijk onze actuele vacatures in de techniek of neem contact met ons op om te bespreken hoe jij kunt doorgroeien naar Engineer.