Verplichte AOV voor zzp’ers: wat betekent de BAZ voor zelfstandigen?

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen wordt al jaren besproken. Inmiddels ligt er een concreet wetsvoorstel: de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ).

Het uitgangspunt is duidelijk. Zelfstandigen die langdurig arbeidsongeschikt raken, moeten kunnen terugvallen op een basisinkomen. Daar staat tegenover dat een grote groep ondernemers straks verplicht verzekerd wordt en daarvoor premie gaat betalen.

Maar wat ligt er nu precies op tafel? Wat gaat de BAZ kosten, wanneer heb je recht op een uitkering en kun je ook zelf een verzekering afsluiten?

Wat is de BAZ?

De BAZ staat voor Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. Met deze verzekering wil de overheid zelfstandigen beschermen tegen het financiële risico van langdurige arbeidsongeschiktheid.

Op dit moment is een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers niet verplicht. Een zelfstandige kan bijvoorbeeld zelf geld reserveren, een particuliere AOV afsluiten of deelnemen aan een broodfonds. ondernemersplein.overheid.nl

Als de BAZ wordt ingevoerd, verandert dat voor een groot deel van de zelfstandigen.

Het wetsvoorstel is op 24 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer en wordt daar momenteel behandeld. Het is dus belangrijk om te benadrukken dat de wet nog niet definitief is en tijdens de parlementaire behandeling nog kan veranderen. Tweede Kamer

Voor wie gaat de verplichte verzekering gelden?

Volgens het huidige voorstel gaat de publieke basisverzekering gelden voor zelfstandige ondernemers die voor de inkomstenbelasting winst uit onderneming hebben.

Niet iedere ondernemer valt automatisch onder de publieke verzekering. Zo zijn directeur-grootaandeelhouders (dga’s) uitgezonderd. Ook zelfstandigen met een private arbeidsongeschiktheidsverzekering hoeven niet via de publieke BAZ verzekerd te zijn, mits hun verzekering aan de gestelde voorwaarden voldoet. Rijksoverheid

Dat laatste is een belangrijk verschil. De BAZ betekent dus niet automatisch dat iedere zzp’er exact dezelfde publieke verzekering moet afsluiten.

Wat gaat de BAZ kosten?

In het huidige voorstel bedraagt de bruto premie 5,4% van de winst, met volgens de huidige berekeningen een maximum van €171 bruto per maand.

Bij een lagere winst is de premie dus ook lager. Het genoemde maximumbedrag is gebaseerd op het wettelijk minimumloon uit 2025 en zal worden geïndexeerd. Het premiepercentage en bedrag kunnen bovendien nog veranderen. Rijksoverheid

Voor zelfstandigen betekent dit dat arbeidsongeschiktheid in de toekomst nadrukkelijker onderdeel wordt van hun vaste ondernemerskosten.

Wat krijg je als je arbeidsongeschikt raakt?

Daar zit een belangrijk onderdeel van het voorstel.

Wie arbeidsongeschikt raakt, krijgt niet direct een uitkering. De BAZ kent volgens het huidige wetsvoorstel een wachttijd van twee jaar.

Tijdens die eerste twee jaar moet je als ondernemer dus zelf voor inkomen zorgen. Dat kan bijvoorbeeld met spaargeld, een aanvullende verzekering of een voorziening zoals een broodfonds. Rijksoverheid

Na de wachttijd bedraagt de uitkering volgens het voorstel 70% van het inkomen dat je verdiende voordat je arbeidsongeschikt werd, tot maximaal 100% van het minimumloon. Rijksoverheid

De BAZ is daarmee vooral bedoeld als basisvangnet bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Het is niet automatisch een volledige vervanging van het inkomen dat iemand als zelfstandige verdiende.

Kun je ook zelf een AOV afsluiten?

Ja. En dat is voor zelfstandigen een belangrijk onderdeel van het voorstel. Ondernemers kunnen ervoor kiezen om zich privaat te verzekeren in plaats van gebruik te maken van de publieke basisverzekering. Die private verzekering moet dan wel aan bepaalde voorwaarden voldoen.

In het wetsvoorstel is daarnaast voorzien in een jaarlijks moment waarop ondernemers van de publieke verzekering naar een private verzekering kunnen overstappen. Rijksoverheid

Voor zelfstandigen die nu al een AOV hebben, is het daarom belangrijk om straks te bekijken of hun huidige verzekering aan de definitieve voorwaarden voldoet.

Wat betekent dit voor zelfstandigen in bouw en techniek?

Voor zelfstandig engineers, werkvoorbereiders, projectleiders, uitvoerders en adviseurs kan de BAZ straks concreet invloed hebben op de manier waarop zij hun ondernemerschap financieel inrichten.

Een zelfstandige met een goed inkomen kan bijvoorbeeld meer verdienen dan het bedrag waarop de publieke verzekering maximaal is gebaseerd. Bij langdurige arbeidsongeschiktheid kan er daardoor een verschil ontstaan tussen het gebruikelijke inkomen en de uiteindelijke uitkering.

Daarnaast blijft de eerste periode van twee jaar een belangrijk aandachtspunt. Juist daar blijft de zelfstandige volgens het huidige voorstel grotendeels zelf verantwoordelijk voor het opvangen van inkomensverlies.

Een financiële buffer, broodfonds of aanvullende/private verzekering kan daarom ook na invoering van de BAZ relevant blijven.

Moet je nu al iets doen?

Voorlopig verandert er nog niets. De BAZ is op dit moment een wetsvoorstel. De Tweede Kamer moet het voorstel nog behandelen en daarna moet ook de Eerste Kamer ermee instemmen. Pas daarna kan de wet daadwerkelijk worden ingevoerd. Tweede Kamer

Ondernemersplein noemt momenteel 2030 als verwachte ingangsdatum, maar die planning is nog niet definitief. ondernemersplein.overheid.nl

Wel is dit een goed moment om als zelfstandige eens naar je huidige situatie te kijken. Wat gebeurt er met je inkomen als je langere tijd niet kunt werken? Heb je voldoende buffer om twee jaar te overbruggen? En heb je al een AOV, dan is het straks relevant of die verzekering binnen de definitieve regels van de BAZ past.

Meer regels rondom zelfstandig werken

De BAZ staat niet op zichzelf. De overheid werkt op meerdere fronten aan nieuwe regels rondom zelfstandig werken.

Naast de discussie over arbeidsongeschiktheid speelt bijvoorbeeld de vraag wanneer iemand daadwerkelijk als zelfstandige kan werken en wanneer een samenwerking te veel op een dienstverband lijkt.

Voor zelfstandigen én opdrachtgevers wordt het daarom steeds belangrijker om niet alleen naar het uurtarief of contract te kijken, maar naar het complete plaatje: de opdracht, de manier van samenwerken én de risico’s die iemand als ondernemer zelf draagt.

Bij VitalSelect volgen we deze ontwikkelingen op de voet. Zodra er meer duidelijkheid komt over de definitieve uitwerking van de BAZ, zullen we onze zelfstandige professionals en opdrachtgevers hierover informeren.